Երևանում առաջին անգամ անցկացվեց ժամանակակից արվեստի միջազգային փառատոնը
NEXA 2026 × TRANSITION TO 8 | YEREVAN SHOWCASE
ՕԴԸ՝ ԶԳԱԼԻ ԵՎ ՇՈՇԱՓԵԼԻ
NEXA 2026-ը ժամանակակից արվեստի միջազգային փառատոն է, որի առաջին թողարկումն անցկացվեց Երևանում՝ 2026 թվականի սեպտեմբերի 3–8-ը։ Փառատոնն անդրադարձավ օդի աղտոտվածությանը՝ որպես մեր միջև գոյություն ունեցող անտեսանելի, սակայն զգալի և շոշափելի միջավայրի։
Օդի աղտոտվածությունը մեր ժամանակի հրատապ բնապահպանական մարտահրավերներից է։ Երևանում հատկապես մտահոգիչ են PM2.5 մանր մասնիկները, որոնք կարող են խորը ներթափանցել թոքեր և վնասել մարդու առողջությունը։
Աղտոտվածությունը գործում է նաև բումերանգի նման․ այն, ինչ արտանետում ենք շրջակա միջավայր, վերադառնում է մեր սեփական մարմիններ։
NEXA-ն օդն ուսումնասիրում է ոչ միայն որպես բնապահպանական խնդիր, այլև որպես մարմնական, սոցիալական և քաղաքային փորձառություն՝ հարցադրումներ առաջադրելով մեր միջավայրի, քաղաքային կյանքի և դրա նկատմամբ պատասխանատվության մասին։
Փառատոնի առաջին թողարկումն անցկացվեց «Հայրենիք» կինոթատրոնի շենքում, որը դարձավ ոչ միայն ցուցադրության վայր, այլև փառատոնի գաղափարական և տարածական համատեքստի մաս։ Տարիներ շարունակ մշակութային կյանքից դուրս մնացած շենքը կարծես կրկին շնչելու հնարավորություն ստացավ՝ վերածվելով արվեստի, հանդիպումների և երկխոսության տարածքի։
NEXA 2026 × Transition to 8
Օդի, մարմնի և քաղաքային միջավայրի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը շարունակվեց նաև Transition to 8: European Societies in Flux (TT8) նախագծի շրջանակում, որի երևանյան ցուցադրությունը ներկայացվեց NEXA 2026-ի ընթացքում։
TT8-ը համադրում է սոցիալական հետազոտությունը, տեխնոլոգիան և ժամանակակից արվեստը՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես են մարդիկ և համայնքներն արձագանքում օդի աղտոտվածությանը, և ինչպես կարող են տվյալները, զգայական փորձառությունն ու գեղարվեստական միջամտությունները նոր ձևով բացահայտել մեր շրջակա միջավայրը։
Նախագիծը ստեղծվել է Փանոս Գկիոկասի կողմից և իրականացվում է MENTOR-ի (Հունաստան), MoTA – Museum of Transitory Art-ի (Սլովենիա), Electroni[k]-ի (Ֆրանսիա) և Today Art Initiative-ի (Հայաստան) համագործակցությամբ։ Այն համաֆինանսավորվում է Եվրոպական միության «Ստեղծագործ Եվրոպա» (Creative Europe) ծրագրի շրջանակում։
Կուրատորներ
Հիմնադիր և կուրատոր՝ Լիլիթ Ստեփանյան
Համակուրատորներ՝
● Սիրանուշ Կոստանյան
● Էկատերինա Դրակունովա
NEXA 2026-ի մասնակից արվեստագետներ
● Էդգար Ամրոյան - Հայաստան
● Դավիթ Քոչունց - Հայաստան
● Սամվել Սաղաթելյան - Հայաստան
● Մարիամ Պապոյան - Հայաստան
● Դիանա Կարապետյան - Հայաստան
● Սիրանուշ Կոստանյան - Հայաստան
● Մարիամ Էներգետիկ - Հայաստան
● Ռոբին Չաթեր - Միացյալ Թագավորություն
● Արմինե Աթոյան - Հայաստան
● Անուշ Դավթյան - Հայաստան
● Ռաֆայել Ռայխերտ - Շվեյցարիա
● Վիրջինիա Վասիլկիաու - Հունաստան
● Իլյա Ռոդին - Ռուսաստան / Հայաստան
● Լուսինե Նավասարդյան - Հայաստան
● Մարկո Յակշե - Սլովենիա
TT8 նախագծի արվեստագետներ
● Սիմինա Օպրէսկու - Բեռլին / Ռումինիա
● Կատարինա Գրիվուլ - Ուկրաինա
● MAOTIK (Մաթյո Լը Սուր) - Ֆրանսիա
● Ֆլորիամա Կանդեա - Ռումինիա
● Fraction (Էրիկ Ռեյնո) - Ֆրանսիա
● Գիյոմիտ - Ֆրանսիա
Ֆինանսավորվում է Եվրոպական միության կողմից։ Արտահայտված տեսակետներն ու կարծիքները պատկանում են բացառապես հեղինակին (հեղինակներին) և պարտադիր չէ, որ արտացոլեն Եվրոպական միության կամ Կրթության և մշակույթի եվրոպական գործադիր գործակալության (EACEA) դիրքորոշումները։ Եվրոպական միությունը և ֆինանսավորող մարմինը պատասխանատվություն չեն կրում դրանց համար։
Comments